Podsumowanie odcinka 7
Odcinek zaczyna się od spojrzenia w przyszłość. Mateusz, już w podeszłym wieku, odwiedza Marię Magdalenę, która żyje w cichym odosobnieniu. Przynosi jej ukończony tekst swojej Ewangelii oraz wiadomość, że Mały Jakub został stracony w Egipcie. Gdy wspominają przeszłość, Mateusz dowiaduje się, że Maria spisuje osobiste przemyślenia, aby uporać się z żałobą, lękiem i powracającymi snami.
Następnie akcja wraca do teraźniejszości. Gdy Jezus i uczniowie wędrują do Betanii, aby opłakiwać Łazarza, Mały Jakub wyraźnie słabnie. Po drodze rozmawia z Marią Magdaleną o śmierci i o swoim pogarszającym się zdrowiu. Maria wspomina, jak lata ciemności nauczyły ją wdzięczności za światło, które Jezus wniósł w jej życie, a Jakub przyznaje, że wciąż uczy się godzić wiarę z cierpieniem.
Gdy docierają do Betanii, Marta z wyrzutem mówi Jezusowi o swoim rozczarowaniu, że nie przyszedł wcześniej. Jezus zapewnia ją, że Łazarz zmartwychwstanie, i oznajmia: „Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem”. Maria, siostra Marty, reaguje inaczej – pogrążona w żałobie upada Mu do nóg. Głęboko poruszony Jezus idzie do grobu. Po modlitwie każe usunąć kamień i woła Łazarza, aby wyszedł na zewnątrz. Łazarz wychodzi żywy, co wprawia w osłupienie tłum i uczniów.
Cud przynosi jednak nie tylko ulgę, lecz także gniew Tomasza, który pyta, dlaczego Jezus wskrzesił Łazarza, a nie ocalił Ramy. Inni uczniowie po cichu zmagają się z tym samym pytaniem. Wiara, żałoba i zagubienie ścierają się w nich ze sobą, gdy próbują zrozumieć decyzje Jezusa.
Wieść o cudzie szybko się rozchodzi i dociera do Jerozolimy, gdzie przywódcy religijni zostają w nocy zbudzeni, aby dowiedzieć się, co się wydarzyło. Ten znak potęguje narastające zagrożenie dla Jezusa.
Na koniec odcinek wraca do przyszłości. Mateusz czyta wiersz Marii Magdaleny – refleksję nad pustką, ciszą i obecnością Boga nawet w nich. Życie z Jezusem, pisze Maria, niesie w sobie zarówno słodycz, jak i gorycz, a gorycz nie znika. Rozpoczęła się droga ku krzyżowi. Odcinek przygotowuje grunt pod śmierć i zmartwychwstanie samego Jezusa.
Ważna uwaga
Ponieważ ten odcinek jest dłuższy niż zwykle, warto rozważyć podzielenie go na dwa spotkania. Możesz zatrzymać odcinek na 40:33 (tuż po tym, jak Maria, matka Jezusa, mówi: „najdłuższa drzemka w życiu”) i przejść do pierwszego zestawu pytań. W kolejnym tygodniu krótko przypomnijcie to, co obejrzeliście, dokończcie odcinek i kontynuujcie dyskusję.
Dzięki temu Twoja grupa zyska więcej przestrzeni na wartościową rozmowę, a głębia odcinka nie zostanie pominięta.
1. spotkanie (czas odcinka 00:00–40:33):
Pytania podstawowe 1–6 / Pytania zaawansowane 12–13
2. spotkanie (czas odcinka 40:33–73:32):
Pytania podstawowe 1, 7–11 / Pytania zaawansowane 14–15
Czas na osobistą refleksję i podsumowanie
Po obejrzeniu odcinka zaproś uczestników do chwili ciszy, aby mogli zastanowić się nad tym, co właśnie zobaczyli. Zachęć ich do przemyślenia, co w odcinku najbardziej do nich przemówiło, co ich zaskoczyło lub co było dla nich niejasne. Następnie poproś, aby pomyśleli o postaciach i zastanowili się, czy potrafią się z nimi lub ich sytuacjami utożsamić. Zachęć uczestników do zapisania swoich przemyśleń lub przygotowania ich do omówienia w grupie.
Po kilku chwilach cichej refleksji zaproś grupę do podzielenia się momentami z odcinka, które wywarły na nich największe wrażenie. Możesz skorzystać z „Podsumowania odcinka”, aby Ci to ułatwić. Staraj się uzupełnić szczegóły, których zabrakło w podsumowaniu. Możesz również wykorzystać bardziej kreatywne metody tworzenia podsumowania.
Wskazówka: Aby podsumowanie odcinka było bardziej interaktywne, spróbuj wykorzystać mapę myśli, metodę 5W1H lub inne kreatywne podejścia. Znajdziesz je na naszej stronie w części Materiały dla liderów.
Niektóre koncepcje i tematy poruszane w serii mogą być niejasne dla części uczestników. W tym celu dostępny jest „Słownik pojęć”, który pomoże w lepszym zrozumieniu treści.
Odniesienia biblijne
Izajasza 53:3
Psalm 13; 139:12
Łukasza 22:3
Jana 6:70–71; 11:17–53
Dyskusja
W kolejnej części poprowadzisz dyskusję grupową. Możesz wykorzystać wszystkie pytania lub wybrać te, które są istotne dla Twojej grupy.
Co w tym odcinku najbardziej z Tobą rezonowało i dlaczego?
Przypomnij sobie sytuację, w której czekałeś na coś ważnego, nie wiedząc, jak ani kiedy to nastąpi. Jak to wtedy przeżywałeś?
Maria Magdalena i Mały Jakub rozmawiają o tym, jak wiele się zmieniło, odkąd zaczęli iść za Jezusem, choć ich życie wciąż jest trudne. Kiedy spoglądasz wstecz na własne życie, w jakich obszarach widzisz, że z biegiem czasu się rozwinąłeś albo zmieniłeś?
W czasie wędrówki różni ludzie reagują na Jezusa na różne sposoby – czasem z ufnością, czasem z lękiem albo frustracją. Co zwraca Twoją uwagę w tym, jak reagują, gdy nie rozumieją, co On robi?
Gdy Jezus w końcu przybywa do Betanii, Marta i jej siostra Maria reagują zupełnie inaczej. Marta mówi, zadaje pytania i wyraża rozczarowanie. Maria płacze i upada do nóg Jezusa. Co te różne reakcje mówią o tym, jak ludzie przeżywają wiarę i ból? Która reakcja jest Ci bliższa?
Przeczytajcie razem Jana 11:33–44. Co zwróciło Twoją uwagę w Jezusie, gdy patrzyłeś, jak od płaczu razem z rodziną przechodzi do wywołania Łazarza z grobu?
Po tym, jak zobaczyli Łazarza wychodzącego z grobu, wszyscy mają wiele do przemyślenia. Jakie zaskakujące przeżycie sprawiło, że potrzebowałeś chwili, aby je sobie poukładać?
Tomasz zadaje pytanie, które wielu ludzi boi się wypowiedzieć na głos: „Dlaczego on, a nie ona?” Jak myślisz, dlaczego tak trudno bywa wyrazić takie pytania?
Opcjonalnie: Dlaczego we wspólnocie wiary zadawanie takich pytań może wydawać się trudne?
Przeczytajcie razem Jana 11:45–53. Łazarz został właśnie wskrzeszony z martwych. Co zwraca Twoją uwagę w tym, jak różnie ludzie reagują na to, czego dokonał Jezus?
Gdy Tomasz jest rozgniewany i zagubiony, Jezus go nie odpycha. Prosi go, aby został przy Nim. Kiedy w Twoim życiu wszystko się rozpada, jak mogłoby wyglądać zwrócenie się do Jezusa z pytaniami, które wciąż pozostają bez odpowiedzi?
Nawet po tym, jak Jezus wskrzesił go z martwych, Łazarz przyznaje, że wciąż nie do końca rozumie, co się wydarzyło. Gdy myślisz o jego historii, co w Jezusie daje Ci nadzieję albo sprawia, że chcesz dowiedzieć się o Nim więcej?
To pytanie może w naturalny sposób otworzyć rozmowę o Ewangelii.
W pewnym momencie Jan mówi, że przecież już wierzą w Jezusa, ale Maria Magdalena odpowiada, że nie wszyscy wierzą we wszystko. Gdy myślisz o swojej wierze, w czym jest ona teraz mocna, a w czym przychodzi Ci trudniej albo wydaje się jeszcze niedokończona?
Przeczytajcie razem Jana 11:25–26. Po tym, jak zobaczyłeś wskrzeszenie Łazarza z martwych, jak inaczej brzmią dla Ciebie słowa Jezusa: „Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem”?
Rozczarowanie Tomasza jest szczególnie silne, bo Jezus wskrzesił Łazarza, ale nie wskrzesił Ramy. Jak ten odcinek wpłynął na to, co myślisz o chwilach, w których Boże działanie wydaje się niezrozumiałe albo niesprawiedliwe?
Przeczytajcie razem Izajasza 53:3, bo pobrzmiewa w nim echo rozmowy Jezusa z Łazarzem. Jak opis Jezusa jako „Męża boleści, oswojonego z cierpieniem” wpływa na to, jak postrzegasz Go w tym odcinku?
Pytania podstawowe
Pierwszy zestaw pytań jest prosty i otwarty – idealny dla osób poszukujących lub nowych w wierze.
Pytania zaawansowane
Te pytania są bardziej pogłębione i najlepiej nadają się dla chrześcijan oraz bardziej dojrzałych uczestników. Rozeznaj i wybierz te, które najlepiej pasują do Twojej grupy.
Podsumowanie
Na koniec dyskusji poświęć chwilę na podkreślenie najważniejszych myśli, które pojawiły się w rozmowie. Pytania na tym spotkaniu klubu dotyczyły tematu „nadziei pośród żałoby” oraz tego, co moc i współczucie Jezusa mówią o tym, kim On jest.
Poniższy cytat z odcinka możesz odczytać jako końcową refleksję i zachętę. Zaproś uczestników do zastanowienia się nad przesłaniem tego odcinka i nad tym, jak odnosi się ono do ich własnego życia.
NAJWAŻNIEJSZA MYŚL
„Próbuję się nie gniewać, że nie przyszedłeś wcześniej, Panie. Jestem po prostu… zagubiona. I zdruzgotana.”
—Marta do Jezusa
Na koniec możesz dać chwilę ciszy, poprowadzić modlitwę albo płynnie przejść do kolejnej aktywności.
Moment dzielenia się Ewangelią
Prowadząc rozmowy przy tym odcinku, pamiętaj, że przesłanie Ewangelii może wypłynąć z nich w sposób zupełnie naturalny. Jeśli poczujesz, że to dobry moment, skorzystaj z okazji, aby podzielić się Dobrą Nowiną i zaprosić uczestników do odpowiedzi.
W siódmym odcinku ludzie po tym samym cudzie reagują na Jezusa zupełnie różnie. Jednych przepełnia nadzieja, innych gniew, lęk albo zagubienie. Tomasz pyta: „Dlaczego on, a nie ona?”, a Jezus nie udziela szybkich odpowiedzi, lecz zaprasza go, by pozostał blisko Niego. To odzwierciedla samo serce Ewangelii: Jezus zaprasza nas, abyśmy przychodzili do Niego z naszym bólem, pytaniami i potrzebami, jeszcze zanim przyjdzie zrozumienie.
Jeśli poczujesz, że to dobry moment, możesz krótko opowiedzieć, jak zwróciłeś się do Jezusa w okresie zagubienia, rozczarowania lub pytań bez odpowiedzi i czego dowiedziałeś się o Jego obecności, jeszcze zanim znalazłeś odpowiedzi. Jeśli uczestnicy chcą dowiedzieć się więcej o tym kroku, zaproś ich do sekcji „Podążanie za Jezusem: pierwsze kroki” na naszej stronie (link poniżej).
Podążanie za Jezusem: pierwsze krokiProponowane działania towarzyszące
Te propozycje możesz wykorzystać na początku lub na końcu spotkania.
Poproś grupę, aby powoli przeczytała Psalm 13 i zwróciła uwagę na to, jak otwarcie i szczerze mówi on o bólu i czekaniu. Następnie zaproś uczestników, aby napisali ten psalm na nowo własnymi słowami, odnosząc go do czegoś, przez co przechodzą obecnie albo przechodzili w przeszłości. Powiedz im, że chodzi o autentyczność, a nie o religijny język czy znajdowanie odpowiedzi. Zachęć do dzielenia się, jeśli uczestnicy czują się z tym swobodnie, ale wyraźnie zaznacz, że słuchanie jest równie ważne jak mówienie.
Połóż w centralnym miejscu sali duży arkusz papieru i napisz na jego środku jedno duże słowo: DLACZEGO? Zaproś wszystkich, aby dopisali jedno trudne pytanie „dlaczego” o życie, ból, wiarę lub Boga – takie, które już zadali, albo takie, którego jeszcze nie zadali. Niech pytania pozostaną bez odpowiedzi. Celem jest szczerość, a nie wyjaśnienia.
Dar obecności. Zaproś każdego uczestnika, aby w parze podzielił się drobnym rozczarowaniem albo pytaniem, na które nie zna odpowiedzi – niech nie będzie to nic głęboko osobistego. Zadaniem słuchającego nie jest doradzanie, wyjaśnianie ani naprawianie, lecz po prostu wysłuchanie i odpowiedź: „Dziękuję, że mi o tym mówisz. Jestem tu z tobą.” Zamieńcie się rolami i porozmawiajcie: jak to było, gdy ktoś Was wysłuchał, nie próbując naprawiać sytuacji?
Propozycje dodatkowych gier i zabaw znajdziesz w Bibliotece działań grupowych na stronie Materiały dla liderów.
Słownik pojęć
Sposoby pochówku
Łazarza nie pochowano w ziemi, lecz złożono w grocie. Według prawa żydowskiego zmarłego chowano jak najszybciej, najlepiej jeszcze tego samego dnia. Pochówki odbywały się zwykle w rodzinnych grobach wykutych w skale lub w niewielkich grotach, czasem zamykanych kamieniem. Uboższych chowano w prostych grobach ziemnych. Ciał nigdy nie poddawano kremacji. Zamiast tego ciało obmywano, namaszczano wonnymi olejkami i owijano w lniane płótno.
Przebieg pochówku
Po śmierci rodzina i przyjaciele opłakiwali zmarłego, czasem wraz z wynajętymi płaczkami. Następnie kondukt żałobny odprowadzał ciało do grobu, często przy śpiewie psalmów i głośnych lamentach. Grób zamykano kamieniem, aby nie dostały się do niego zwierzęta, a zapach rozkładu nie wydostawał się na zewnątrz. Mniej więcej rok później grób otwierano ponownie, a kości składano do mniejszych kamiennych skrzynek i umieszczano z powrotem w rodzinnym grobie, co zwalniało miejsce na kolejne pochówki.
„Ja jestem”
Gdy Jezus mówi: „Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem”, kamera pokazuje Jana, który zapisuje Jego słowa. W Ewangelii Jana Jezus wielokrotnie posługuje się wypowiedziami „Ja jestem”, aby objawić, kim jest i co przyszedł uczynić. Zwrot ten nawiązuje także do słów Boga skierowanych do Mojżesza w Księdze Wyjścia 3:14: „JESTEM, KTÓRY JESTEM”, co dodatkowo wiąże słowa Jezusa z tożsamością Boga Izraela.

